Als rouw en pensioen samenvallen

[dropcap style=”square” color=”#f7941e”]D[/dropcap][leading]eze website wil kennis rondom het samenvallen van rouw en pensionering verzamelen en beschikbaar stellen. Je partner verliezen als je nog werkt of als je al een paar jaar gepensioneerd bent, is anders dan wanneer rouw en pensioen samenvallen. Anders, niet per se moeilijker of makkelijker. Het is goed als de rouwende zelf, de omgeving, de hulpverleners en de deskundigen zich dat realiseren. Omdat er nog zo weinig over deze specifieke situatie bekend is, beperkt deze site zich nu tot algemene informatie over rouw bij het verlies van een partner en de ervaringen van Tokel de Vries. Zij heeft ontdekt dat het samenvallen van rouw en pensionering karakteristieke gevolgen met zich meebrengt. Hieronder worden ze beschreven. Aanvullingen zijn zeer welkom![/leading]
[column_half]

Geen terugkeer naar het ‘gewone’ leven mogelijk

Veel rouwliteratuur benadrukt dat het belangrijk is om, als de eerste periode van heftige rouw voorbij is, zo veel mogelijk het normale leven weer op te pakken. Voor iemand die zijn of haar partner heeft verloren betekent dat meestal weer voorzichtig aan het werk gaan of de gebruikelijke vrijetijdsbesteding weer oppakken. Maar, als je net gestopt bent met werken dan kan je niet meer terug naar je werk. Die periode is afgesloten. En al die tijd die je als ‘pensionado’ vrij kunt besteden is of nog niet ingevuld of tot nu besteed als mantelzorger. De ‘pensionadoweduwe’ of –’weduwnaar’ heeft dus heel weinig gewoon leven om op terugvallen: eten en slapen, de familie en vrienden die overblijven, een enkele vrije-tijd-activiteit waaraan ook naast het werkend bestaan al werd deelgenomen. Er ligt een groot, leeg en wit veld, door sommigen ervaren als een groot zwart gat, voor je, terwijl je vermogen om initiatieven te nemen om het te vullen door de rouw tot een minimum is gedaald!

Wat is de oorzaak van je emoties: de rouw of het pensioen?

Het stoppen met werken kan veel emoties met zich meebrengen: blijdschap om de verkregen vrijheid en vrije tijd (in de pensioenliteratuur de wittebroodsweken genoemd), ook twijfel en zorgen over de nieuwe taakverdeling tussen partners onderling en het feit dat je opeens 24 uur per dag samen bent. En teleurstelling: is dit nu waar ik al die tijd naar uitgekeken heb (in de literatuur heet dat de ontgoochelingsfase) of boosheid: ik wil nog helemaal niet stoppen met werken (bij ongewild vroegtijdig ontslag of na je 65e door willen gaan met werken).
Ook het verlies van een partner brengt veel emoties te weeg: boosheid (waarom moet ons dit overkomen), groot verdriet en soms voorzichtige opluchting als de dood het einde van het lijden voor de partner betekent.
Als rouw en pensioen samenvallen lopen al deze emoties door elkaar en dat werkt knap verwarrend! En die verwarring is dan de volgende emotie die er nog bovenop komt. In een periode waarin je zelfvertrouwen al danig op de proef wordt gesteld, kan dat heel moeilijk zijn.

Stapeling van verdriet en teleurstelling

De ontgoochelingsfase van het gepensioneerd zijn, valt samen met de rouw om het verlies van je partner. Zowel rouwverwerking als het gestopt zijn met werken, kan gevoelens van zinloosheid en doelloosheid met zich meebrengen. Ook de boosheid en het verdriet om het verlies van je partner, het verlies van je werk en de teleurstelling over het verlies van je toekomstdromen komen samen.
Deze stapeling van emoties kan het verwerken ervan heel zwaar maken.
[/column_half]

[column_half_last]

Je verliest dubbel sociale contacten: eerst van je werk, dan van je partner

Als je stopt met werken verlies je veel sociale contacten: je collega’s, je relaties, je klanten, je patiënten, je gasten en vul het verder maar aan voor je eigen beroep. Enkele collega’s blijken vrienden geworden te zijn en met hen blijft het contact, zeker in het begin, wel bestaan.
Als je partner overlijdt verlies je logischerwijs een groot deel van de vrienden van zijn of haar kant. Soms verlies je ook het contact met zijn of haar familie. En tenslotte blijken sommige getrouwde en samenwonende vrienden vooral plezier te hebben in vriendschap met een stel en veel minder in vriendschap met jou als eenling.
Je sociale netwerk is opeens een heel stuk kleiner!

Vrienden en familie gaan ‘door jouw toedoen’ eerder met pensioen en dat legt een druk

Familie en vrienden ervaren door het overlijden van jouw partner van heel dichtbij dat het leven eindig is. En dat het einde wel eens dichter bij kan zijn dan verwacht. Dat heeft tot gevolg dat ze hun eigen pensioneringsplannen gaan heroverwegen en soms besluiten om eerder te stoppen met werken dan ze oorspronkelijk van plan waren. Dat heeft een aantal consequenties;

  • het gesprek gaat regelmatig over hun toekomstplannen,
  • over die toekomstplannen ligt een schaduw van “het zal ons toch ook niet gebeuren dat één van ons beiden ziek wordt of overlijdt”,
  • als de pensioendatum nadert, wordt die schaduw, in ieder geval voor jou, steeds sterker.

De druk: het zal bij hen toch ook niet fout gaan, ligt zwaar op jouw schouders. En je voelt je verward: je gunt hen van harte een prachtige ‘pensionado-tijd’, maar je had het zelf ook zo graag meegemaakt!

Financieel ga je er twee keer, kort na elkaar, fors op achteruit

Door te stoppen met werken ga je er meestal financieel op achteruit. Hoeveel, dat hangt erg af van de persoonlijke situatie: ben je in loondienst, ben je zelfstandig ondernemer, heb je je hele leven gewerkt of ben je er een tijd uit geweest.
Vaak gaan we er van uit dat je inkomsten als gepensioneerde 70% van je inkomen als werkende moet zijn om goed rond te kunnen komen. De laatste jaren is duidelijk geworden dat er maar weinig mensen zijn die de 70% halen. Als je partner overlijdt, verandert het pensioen van je partner vaak in nabestaandepensioen en dat is weer een stuk minder. Voor mensen die niet in loondienst hebben gewerkt, hangt het er vanaf welke voorzorgsmaatregelen zij in het verleden hebben genomen.
Natuurlijk staan daar in een eenpersoons huishouden ook minder uitgaven tegenover. Helaas blijken de vaste lasten maar heel weinig lager te zijn.
[/column_half_last]

Blog categorieën
© Je hoort het zo vaak 2019.